Deportatiecentra buiten de EU: VVD symboolpolitiek ontmaskerd + waarom Nexit nu relevant is
Op donderdag 26 maart 2026 stemde het Europees Parlement met 389 stemmen voor, 206 tegen en 32 onthoudingen om onderhandelingen te starten over een nieuwe EU Return Regulation.Het voorstel bevat onder meer deportatiecentra (return hubs) buiten de EU, verplichte medewerking aan uitzetting en de plicht voor alle lidstaten om elkaars terugkeerbesluiten te erkennen. Rechtse fracties (EPP, ECR en Patriots for Europe) stemden voor, terwijl linkse groepen woedend reageerden. Op X en elders wordt het al “de strengste deportatieplannen ooit” genoemd.
Maar er zit een interessante kink in de kabel bij de Nederlandse liberalen.
De VVD, die in Nederland en op sociale media al jaren stevig inzet op strenger migratiebeleid, koos in het Europees Parlement een andere koers. Hun Europarlementariër Malik Azmani (Renew) was rapporteur en probeerde een milder compromis te bereiken met langere procedures, vrijwillige terugkeer als prioriteit en kortere detentie. Uiteindelijk stemde de VVD-fractie (via Renew) niet mee met de strengere, door rechts gesteunde versie die het uiteindelijk haalde. Op sociale media en in Den Haag wordt het beeld echter vaak anders gepresenteerd: daar klinkt het alsof de VVD volop meedoet aan de harde lijn. Dit soort inconsistenties voedt het wantrouwen: De VVD zegt thuis weer andere dingen als dat ze in Brussel stemmen.
Is dit een grote overwinning?
Of is het vooral een bescheiden tussenstap die laat zien hoe weinig grip Nederland nog heeft op eigen zaken? Laten we eerlijk kijken, zonder meteen een kant te kiezen.De wet is namelijk nog lang niet rond. Er volgen nu zware onderhandelingen met de lidstaten in de Raad. Veel mensen zeggen terecht: eerst zien, dan geloven. Historisch ligt het daadwerkelijke percentage migranten dat echt wordt teruggestuurd, in de EU rond de 20-30%. Dit kan helpen, de druk verlichten, maar lost het asielprobleem niet volledig op.
Migratie: een klein stapje, maar de rest blijft hangen.
Stel dat deze regels er uiteindelijk doorheen komen en de asielstroom echt afneemt. Voor veel Nederlanders zou dat een opluchting zijn: minder druk op woningen, zorg, scholen en minder problemen met veiligheid, die gewone mensen dagelijks in hun eigen buurt merken.
Maar dan nog zitten we vast aan talloze andere EU-regels die ons dagelijks leven raken.
Zelfs als migratie beter geregeld wordt, blijven we op veel terreinen afhankelijk van Brussel.Neem de stikstofcrisis. Die komt grotendeels voort uit strenge Europese natuurregels (Habitat- en Vogelrichtlijn) en de bescherming van Natura 2000-gebieden. De Raad van State-uitspraak van 2019 leidde tot stilvallende bouwprojecten, boeren die vergunningen kwijtraakten en miljarden aan plannen. Zonder EU hadden we zelf kunnen afwegen: natuur beschermen én een sterke landbouw en bouw behouden.
Daarnaast drijven klimaatregels via Fit for 55 en het ETS-systeem de energieprijzen op.
Fit for 55 is het grote EU-pakket om de broeikasgasuitstoot in 2030 met minstens 55% te verlagen (ten opzichte van 1990).
Het ETS-systeem (Emissions Trading System) is een Europese CO2-markt: bedrijven moeten voor elke ton CO2 die ze uitstoten rechten kopen. Hoe strenger de regels, hoe duurder het wordt voor energiecentrales, industrie en steeds meer ook voor scheepvaart. Dat hogere kosten worden uiteindelijk doorberekend aan burgers via hogere energierekeningen en duurdere producten. Het raakt boeren, industrie en huishoudens direct in de portemonnee.
Nog zorgwekkender zijn de ontwikkelingen die eraan komen.
De EU werkt aan de EU Digitale Identiteitsportemonnee (EUDI Wallet). Eind 2026 moeten alle lidstaten zo’n digitale portemonnee aanbieden voor ID, rijbewijs, diploma’s en meer. Nederland loopt achter op schema.
Combineer dat met de digitale euro (CBDC) die de ECB voorbereidt en je krijgt een infrastructuur waarin de overheid veel meer kan meekijken en sturen. Een persoonlijk CO₂-budget is nog niet officieel, maar de bouwstenen liggen klaar. Via digitale ID en programmeerbaar geld wordt het technisch mogelijk om uitgaven, reizen of consumptie te beïnvloeden op basis van je “voetprint”.
Geld verdienen aan de EU? Of kunnen we het ook anders?
Een vaak gehoord argument is: “We verdienen geld aan de EU.” Toch is Nederland structureel nettobetaler. In 2024 betaalden we €7,5 miljard af en kregen we €3,15 miljard terug – een nettobijdrage van ruim €4 miljard uit Nederlandse belastingen.
Buiten de EU kunnen we bilaterale handelsverdragen sluiten. Handelsvoordelen hoef je niet te kopen met verlies van zeggenschap over eigen wetten.
Geen overwinning, maar een signaal
De stemming van gisteren is voor sommigen een klein stapje richting meer controle over migratie. Maar het laat vooral zien hoe afhankelijk we nog zijn van Brussel – en hoe Nederlandse partijen soms in Brussel water bij de wijn doen terwijl ze thuis hard overkomen. Zelfs als asiel beter geregeld wordt, blijven stikstof, klimaat, digitale ID en andere regels ons land en ons dagelijks leven beïnvloeden.Nederland heeft een sterke haven, innovatieve boeren, nuchtere inwoners en een goed werkende economie. We hebben de EU niet per se nodig om te handelen. We kunnen ook soeverein en verstandig onze eigen koers bepalen.
We zouden een open en eerlijke discussie moeten voeren over wat de EU ons heeft gekost en heeft opgeleverd.
Wat zie jij in je eigen leven terug van EU-regels?
Hogere energierekeningen door klimaatbeleid? Moeite met bouwen of boeren door stikstof? Of juist voordelen van de interne markt?
En als de asielstroom eindelijk beter onder controle komt: kunnen we dan gewoon binnen de EU blijven? Of zie jij, net als ik, ook een reëel gevaar in de opkomende digitale controle via de EU Digitale Identiteitsportemonnee en de digitale euro? Praat mee in de forumtopic: NEXIT: een goed idee of toch niet?. Ik ben benieuwd naar jullie eerlijke mening.
